Według tradycji, na wigilijnym stole powinno stanąć 12 potraw. Wiele z nich pojawia się w naszym jadłospisie tylko w ten wyjątkowy wieczór. Wigilijne menu nie może obejść się bez ryb, ale poza karpiem i śledziami możemy zaserwować np. sandacza, poniżej wśród przepisów na tradycyjne wigilijne potrawy znajdziecie również przepisy na nietypowe, aczkolwiek nieodbiegające od świątecznych dania.

Świąteczne pstrągi na ostro

Składniki:

2 średnie pstrągi, 1 cytryna, 2 łyżki masła, sól, pieprz, słodka papryka, tymianek, 3 nieduże cebule, 2 strąki ostrej papryki, 2 łyżki ziaren słonecznika, olej

Sposób przygotowania:
Rybę sprawić, opłukać, dokładnie osuszyć. Skropić od wewnątrz i na zewnątrz sokiem z cytryny, odstawić na kilka minut, natrzeć solą, pieprzem, papryką i tymiankiem, pozostawić na 30 minut w chłodnym miejscu, ułożyć na folii aluminiowej, na wierzchu położyć płatki masła, dokładnie zawinąć. Piec ok. 20 minut w temperaturze 200°C. Cebule obrać z łupin, pokroić w cienkie krążki, poddusić na oleju, pod koniec duszenia dodać pokrojoną papryczkę, przyprawić solą i pieprzem, wymieszać. Cebulę ułożyć na półmisku, na niej rybę, całość posypać ziarnami słonecznika.



Fasola wigilijna na maśle

Składniki:

1 szklanka fasoli „Jasiek”, 2 łyżki masła, 2 łyżki tartej bułki

Sposób przygotowania:
Fasolę przebrać, umyć, zalać trzema szklankami ostudzonej, przegotowanej wody, pozostawić na noc. Następnego dnia ugotować w tej samej wodzie, w której się moczyła. Pod koniec gotowania osolić. Tartą bułkę zrumienić na suchej patelni na złoty kolor. Masło stopić. Ugotowaną fasolę odcedzić, wyłożyć na półmisek, posypać zrumienioną bułeczką, polać stopionym masłem. Półmisek warto ozdobić listkami pietruszki czy jarmużu. Podawać jako jedno z dań wigilijnych.



Knysze z cebulą

Składniki:

25 dag mąki, 2-3 dag drożdży, 2 jaja, 2 łyżki cukru, 3 łyżki masła, mleko, 30 dag cebuli, 4 łyżki oliwy, sól, pieprz, 1 żółtko

Sposób przygotowania:
Mąkę przesiać. Drożdże rozetrzeć z cukrem, dodać łyżkę mleka, wymieszać z taką ilością mąki, aby powstała masa o konsystencji gęstej śmietany. Przygotowany rozczyn pozostawić w cieple do wyrośnięcia. Do wyrośniętego rozczynu dodać resztę mąki, jaja, nieco soli i letnie, stopione masło. Wyrobić drewnianą łyżką. Pozostawić do podrośnięcia. Cebulę obrać, opłukać, pokrajać w drobną kostkę, posolić, podgrzewać na suchej patelni mieszając. Gdy cebula zmięknie i zacznie żółknąć, dodać oliwę, zrumienić na złoty kolor, przyprawić do smaku solą i pieprzem. Ciasto rozwałkować na grubość około 1 cm, wykrawać szklanką lub okrągłą foremką kółka. Każde kółko nadkroić promieniście w trzech punktach. Na środek kółka nałożyć odpowiednią porcję cebuli. Nadkrajane „promienie” skleić czubkami nad cebulą. Knysze ułożyć na blasze posmarowanej tłuszczem. Pozostawić do podrośnięcia. Upiec lekko rumieniąc. Podawać jako dodatek do barszczu, czystej zupy grzybowej lub rosołu rybnego.


Barszcz z uszkami

Składniki:

2 kg buraków ćwikłowych, 7 dag suszonych grzybów 2 cebule, 2 ziarenka ziela angielskiego, liść laurowy, sok z cytryny, cukier, pieprz, sól.

Ciasto:

20 dag mąki, łyżka oleju, sól

Nadzienie:

grzyby z wywaru, łyżka tartej bułki, łyżka masła, cebula, jajo, pieprz, sól

Sposób przygotowania:
Grzyby umyć, zalać niedużą ilością zimnej wody. Moczyć 2-3 godz., potem gotować w tej samej wodzie, odcedzić (wywar zachować). Buraki obrać, wypłukać, drobno pokroić lub utrzeć na tarce o grubych otworach, wrzucić do garnka. Dodać pokrojone cebule, przyprawy. Wlać 3 litry zimnej wody i gotować, aż buraki zmiękną. Gdy wystygną, przecedzić wywar, dolać wywar z grzybów, zagotować, przyprawić cukrem, pieprzem, solą i sokiem z cytryny. Zanim buraki się ugotują, zrobić uszka. Cebulę zeszklić na maśle, dodać posiekane grzyby i bułkę tartą, wymieszać. Gdy masa przestygnie, wbić jajo, wymieszać, przyprawić pieprzem i solą. Mąkę i szczyptę soli wymieszać widelcem z kilkoma łyżkami gorącej wody i olejem, a gdy masa przestygnie, zagnieść ciasto. Cienko je rozwałkować i pokroić na nieduże kwadraty. Na każdym ułożyć porcję farszu, złożyć ciasto po przekątnej, połączyć i zlepić, zaciskając brzegi powstałych trójkątów. Włożyć uszka do lekko posolonego wrzątku i gotować, aż wypłyną. Odcedzić je, rozłożyć do talerzy i zalać gorącym barszczem.


Pieczony sandacz nadziewany w galarecie

Składniki:

Sandacz (1-1,5 kg) 2 l wody, włoszczyzna, liść bobkowy, ziele angielskie, 0,125 l mleka, 1 mała bułka (kajzerka), 1 cebula (najlepiej czerwona), 1 łyżka masła, 2 jaja, sól, pieprz, 4-5 dag żelatyny, 1 łyżka octu lub sok z jednej cytryny, 2 łyżki soku z buraków, 10 dag migdałów lub orzechów laskowych, 0,125 l miodu, 0,125 l musztardy.



Sposób przygotowania:

 Rybę sprawić, zagotować w dużym garnku wywar z włoszczyzny i przypraw, ułożyć w całości w specjalnej wstawce do gotowania ryb lub zawiniętą w czystą szmatkę, aby się nie rozpadła. Gotować na małym ogniu przez 15 min. Delikatnie, aby nie uszkodzić skóry, usunąć mięso z jednej połowy (wzdłuż kręgosłupa), obrać z ości wraz z kręgosłupem i płetwami. Przyrządzić masę rybną: bułkę namoczoną w mleku odsączyć, cebulę obrać, pokrajać, zeszklić na tłuszczu. Mięso, bułkę, cebulę i sok z buraków zmieszać, przepuścić przez maszynkę do mięsa. Dodać jaja, 3-4 łyżki mleka, połowę sparzonych wcześniej, posiekanych migdałów lub orzechów, wypełnić masą puste miejsce w rybie, całość przenieść do żaroodpornego naczynia. Skórę po wierzchu posmarować cienko mieszaniną miodu i musztardy, obłożyć resztą migdałów, umieścić w piekarniku, stopniowo zwiększając temperaturę (zapobiegnie to pękaniu skóry). Po rozgrzaniu piec ok. 15 min. Po wyjęciu z pieca odczekać do wystygnięcia. W tym czasie dodać do pozostałego wywaru żelatynę i sok z cytryny. Warzywa przeznaczyć do dekorowania dania. Połowę wywaru oziębić w chłodnym miejscu do stężenia galarety. Pokrajać ją w plastry ok. 0,5 cm i obłożyć nimi szczelnie zimną rybę. Polać po wierzchu resztą ciepłej, stygnącej galarety. Przechowywać w chłodzie. 

Fot. pixabay