Jak założyć fundację w Warszawie?

W Polsce aktywnie działa prawie 90 tys stowarzyszeń, fundacji i podobnych organizacji społecznych, z czego aż 15% ma siedzibę w województwie mazowieckim (dane GUS z: Działalność stowarzyszeń i podobnych organizacji społecznych, fundacji, społecznych podmiotów wyznaniowych oraz samorządu gospodarczego i zawodowego w 2014). Teren województwa mazowieckiego obsługiwany jest przez trzy Wydziały Gospodarcze Krajowego Rejestru Sądowego Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy. W zależności od adresu siedziby fundacji, Twój wniosek o rejestrację trafi do XII (Ochota, Śródmieście i Wola), XIII (Bemowo, Białołęka, Bielany, Mokotów, Praga – Południe, Praga – Północ, Rembertów, Ursus, Ursynów, Wawer, Wesoła, Wilanów, Włochy) albo XIV (obszar całego województwa mazowieckiego z wyłączeniem miasta stołecznego Warszawy) Wydziału Gospodarczego KRS.

Na stronie Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy (http://www.warszawa.so.gov.pl/krajowy-rejestr-sadowy.html) można się upewnić, co do właściwości poszczególnych Wydziałów KRS.

Jakie formularze składamy do KRS, gdy rejestrujemy fundację?

Aby wniosek przyniósł zamierzony efekt i rejestracja odbyła się bez przeszkód, wykorzystajmy pomoc, jaką proponuje nam Ministerstwo Sprawiedliwości, umieszczając na swojej stronie Przewodnik po formach prawnych podlegających wpisowi do KRS i odpowiadających im formularzach (https://bip.ms.gov.pl/pl/rejestry-i-ewidencje/krajowy-rejestr-sadowy/przewodnik-po-formach-prawnych-podlegajacych-wpisowi-do-krs-i-odpowiadajacych-im-formularzach/).

Do zarejestrowania fundacji wykorzystujemy formularz KRS-W20. Poza tym, potrzebne nam będą formularze KRS-WK do zgłoszenia osób, wchodzących w skład zarządu i rady fundacji (jeśli rada fundacji została powołana) oraz KRS-WM, jeżeli fundacja chce rozpocząć od razu prowadzenie działalności gospodarczej, bo na tym formularzu wpisywany jest jej zakres (tzw. PKD).

Wniosek musi zostać opłacony, a opłata sądowa wynosi 250 zł, jeżeli fundację chcemy wpisać tylko do rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej lub 500 zł, jeżeli fundacja rozpocznie od razu prowadzenie działalności gospodarczej, a więc wpiszemy ją także do rejestru przedsiębiorców. W takim przypadku, oprócz opłaty sądowej, musimy odprowadzić także opłatę za ogłoszenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym, w kwocie 100 zł.

Tylko prawidłowo wypełnionemu i opłaconemu wnioskowi sąd nada dalszy bieg. W przeciwnym wypadku, na podstawie art. 19 ust.3 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. 2016 nr 0 poz. 687 z późn. zm.), zwróci wniosek bez wzywania do uzupełniania jego braków. Jeżeli dojdzie do takiej sytuacji, pamiętajmy, że mamy 7 dni na przeanalizowanie zarządzenia sądu, zrobienie poprawek zgodnie z jego wskazówkami i ponowne złożenie dokumentów, wówczas zostaną one dołączone do pierwszego, błędnie złożonego wniosku i zostanie mu nadany dalszy bieg.

Jakie załączniki składamy do KRS przy rejestracji fundacji?

Najważniejszym z załączników do wniosku o rejestrację jest statut. Jest to dokument, który w trakcie tworzenia wymaga przeanalizowania wielu kwestii, m.in. po co chcemy stworzyć fundację oraz jaka struktura jej władz umożliwi nam najbardziej efektywne działanie.

Po pierwsze, musimy zdecydować, jaki cel ma mieć nasza fundacja, a po drugie, jak go sformułować w statucie. Zgodnie z Art. 1 ustawy o fundacjach (Dz.U. 2016 nr 0 poz. 40) cel musi być „zgodny z podstawowymi interesami Rzeczypospolitej Polskiej, społecznie lub gospodarczo użyteczny, w szczególności taki jak: ochrona zdrowia, rozwój gospodarki i nauki, oświata i wychowanie, kultura i sztuka, opieka i pomoc społeczna, ochrona środowiska oraz opieka nad zabytkami”. Same fundacje, jako cel swojego działania najczęściej, bo aż w 29% przypadków, deklarują „sport, turystykę, rekreację, hobby”, w 13% przypadków „kulturę i sztukę”, a „edukację i wychowanie, badania naukowe” w 10% przypadków (dane GUS).

Kolejną kwestią, którą trzeba rozstrzygnąć jest struktura władz fundacji, a więc decyzja, czy jedynym organem fundacji ma być zarząd, czy ma także istnieć organ kontroli wewnętrznej, czyli rada fundacji. W statucie należy także wpisać, ile osób ma być członkami tych organów. Choć zasadniczo zarząd powinien być organem co najmniej dwuosobowym, praktyka sądów rejestrowych dopuszcza wpisywanie zarządów jednoosobowych, a więc teoretycznie może istnieć fundacja, której jedynym organem jest jednoosobowy zarząd.

Na tym etapie należy także ustalić, czy fundacja będzie prowadzić działalność gospodarczą, bo jeżeli tak, to w statucie musimy określić zakres tej działalności. Ponadto w statucie zapisywana jest informacja, kto podejmuje uchwałę o likwidacji fundacji, kto może zmienić jej statut, na jak długą kadencję i przez kogo wybierany jest zarząd i rada fundacji, a także wiele innych kwestii organizacyjno-proceduralnych.

Gdy mamy już statut, udajemy się do notariusza, który na jego podstawie opracowuje akt założycielski fundacji. Do notariusza musi udać się fundator, czyli osoba, która podejmuje decyzję o ustanowieniu fundacji i zobowiązuje się do dokonania na jej rzecz wpłaty funduszu założycielskiego.

Gotowy statut (w 3 oryginałach), akt założycielski, uchwały o wyborze organów fundacji (zarządu, ewentualnie rady fundacji), oświadczenie o wyborze właściwego ministra oraz zgody członków zarządu na powołanie dołączamy do formularzy i składamy osobiście w biurze podawczym sądu lub przesyłamy tam dokumenty pocztą. Nie zapomnijmy o dołączeniu potwierdzenia uiszczenia opłaty sądowej.

Dzięki dobrze przygotowanemu wnioskowi unikniemy jego zwrotu oraz wezwań do uzupełnienia braków formalnych, co zagwarantuje nam dużą oszczędność czasu przy rejestracji, która często jest dość długim procesem.

Adrianna Kowalska
Radca prawny
Kowalska Borkowska Adwokaci i Radcowie Prawni (www.legalbk.pl)