Czy my, mieszkańcy dużych miast, zdajemy sobie sprawę z tego, że klimat coraz częściej będzie wpływał na nasze codzienne życie? Czy widzimy związek między naszymi działaniami a środowiskiem?

Każdy z nas pamięta szeroko dyskutowany w mediach lutowy alarm smogowy. Kwaśny zapach powietrza, dzieci, które mimo słonecznej i bezwietrznej pogody nie były wypuszczane na dwór, żółta „mgła”, a także szokujące informacje o przekroczonych dopuszczalnych normach. Nagle okazuje się, że to dotyka nas wszystkich, widzimy przyczyny (czym mój sąsiad pali w swoim piecu) oraz skutki (smog) naszych małych decyzji. Zaczynamy rozumieć, że mamy wpływ na to, co wokół nas.

Gdzie możemy szukać inspiracji?

Nasi zachodni sąsiedzi w zakresie adaptacji miast do zmian klimatu mają już wiele doświadczeń. Londyn, Rotterdam, Amsterdam, Mediolan, Paryż realizują strategie adaptacji. W Niemczech prace przygotowawcze oraz wdrożenie strategii mają za sobą m.in. Hamburg, landy Bawarii, Stuttgart. W tym ostatnim mieście jednym z podstawowych narzędzi planowania w regionie jest atlas klimatyczny. Zawiera on podstawowe informacje na temat wiatru, promieniowania słonecznego, temperatury, opadów i zanieczyszczenia powietrza w regionie Stuttgartu. 

ADAPTCITY – projekt strategii

Korzystając z doświadczeń sąsiadów, Warszawa opracowuje własny dokument w ramach projektu „Przygotowanie strategii adaptacji do zmian klimatu miasta metropolitalnego przy wykorzystaniu mapy klimatycznej i partycypacji społecznej”, czyli ADAPTCITY. Jego celem jest zmniejszenie negatywnych dla Warszawy skutków zmian klimatu i rozpoczęcie działań adaptacyjnych w innych metropoliach w Polsce. Do budowania strategii adaptacji wykorzystywane są mapy klimatyczne oraz wyniki konsultacji społecznych z mieszkańcami. Jednym z zadań strategii jest też pogłębienie świadomości problemu globalnego, jakim są zmiany klimatyczne, wśród władz miast i zachęcenie ich do aktywnego zaangażowania się w działania.

W dłuższej perspektywie projekt ADAPTCITY ma na celu wyrównanie szans regionów i obszarów metropolitalnych. Modernizacja infrastrukturalna metropolii zagwarantuje dobre warunki funkcjonowania w zmieniających się warunkach klimatycznych i wyrówna szanse rozwoju oraz zwiększy konkurencyjność.

Stworzony w trakcie projektu dokument będzie sprzyjał powstawaniu nowych miejsc pracy, zwłaszcza w sektorze MŚP. Tym samym projekt ADAPTCITY nawiązuje również do priorytetów „Europy 2020”.

Przygotowana strategia będzie próbą zastosowania podejścia ekosystemowego do zarządzania miastem z wykorzystaniem mapy klimatycznej oraz konsultacji społecznych.

Jakie zagrożenia czekają Warszawę w związku ze zmianami klimatu?

Warszawę w najbliższych latach doświadczać będzie wielu zmian wynikających z globalnego ocieplania. Zagrożenie stanowią m.in. wzrost temperatury powietrza, częste i intensywne opady deszczów, wydłużenie okresów suszy, gwałtowne burze oraz silne wiatry.

W poprzednich latach podczas letnich miesięcy odnotowywaliśmy w stolicy bardzo wysokie temperatury powietrza. Niestety ten trend utrzyma się w najbliższych latach. Przewiduje się, że coraz częściej będą występowały gorące dni oraz noce. Fale upałów spowodują zwiększone zapotrzebowanie na chłodzenie i wodę, spadek jakości powietrza oraz niedobory energii.

Tylko w 2003 roku w miastach Unii Europejskiej fale upałów spowodowały 35–50 tys. przedwczesnych zgonów. Jednocześnie wzrost temperatury w miastach oddziałuje bezpośrednio na wzrost zużycia energii przez urządzenia chłodzące, w tym klimatyzatory. W dużych miastach w USA w wyniku podniesienia się temperatury o 1°C w szczycie zużywa się 3–5% więcej energii.

Wysokim temperaturom towarzyszą również gwałtowne opady, które mogą powodować presję na infrastrukturę sanitarną, szczególnie w przypadku, gdy jest źle utrzymana i stara. Ponadto mogą one przyczyniać się do negatywnego wpływu na jakość wód powierzchniowych i podziemnych, zanieczyszczając np. wodę pitną, co z kolei może wpływać na wzrost zachorowalności. Choć niedobory wody mają dużo większe bezpośrednie znaczenie dla terenów rolniczych i leśnych, to wpływają także na miasta. Mogą powodować ograniczenia korzystania z wody oraz przyczyniać się do wzrostu cen żywności.



Silne wiatry oraz burze mogą natomiast prowadzić do przerw w dostawach prądu czy zakłóceń w transporcie. Oba zjawiska mogą wiązać się też z zagrożeniem dla zdrowia i życia oraz mienia ludzi.

Co nas czeka za 20 lat?

Infrastruktura Warszawy rozwija się dynamicznie. W poszczególnych dzielnicach (Białołęka, Ursus, Praga Północ, Włochy, Służewiec) będzie przybywać nowych domów, osiedli, dróg, parkingów, miejsc usługowych. Równocześnie w innych (z mniejszą ilością terenów pod zabudowę) będzie miał miejsce proces dogęszczania istniejącej zabudowy i wymiana tej poprzemysłowej lub usługowej.

Trendy na rynku deweloperskim wskazują wyraźnie, że w Warszawie w najbliższych 20 latach należy się spodziewać wielu zmian. Może oznaczać to zwiększone występowanie skutków takich zjawisk, jak miejska wyspa ciepła, gwałtowne deszcze, ulewy, podtopienia, a w konsekwencji – większy stres klimatyczny dla roślinności oraz ludności, w szczególności osób starszych i dzieci. Jeśli zależy nam na komforcie życia w mieście i bezpieczeństwie naszych najbliższych, warto się zastanowić, co można jeszcze zrobić, aby miasto było dla nas przyjazne.

Teraz jeszcze bardziej, niż kiedykolwiek mamy realny wpływ na podejmowane działania.

Wystarczy przyjść na konsultacje i podyskutować o pomysłach, które warto zrealizować w dzielnicach. Harmonogram spotkań czerwcu poniżej. ZAPRASZAMY!

  • 6 czerwca (wtorek) – Ursynów, Urząd Dzielnicy, al. Komisji Edukacji Narodowej 61, godz. 18

  • 8 czerwca (czwartek) – Śródmieście, Warsztat Warszawski, pl. Konstytucji 4, godz. 18

  • 20 czerwca (wtorek) – Włochy, Urząd Dzielnicy Włochy, al. Krakowska 257, godz. 18

Więcej informacji o konsultacjach znajdziecie TUTAJ 

Jeżeli nie możesz uczestniczyć w konsultacjach – zgłoś swój POMYSŁ na Klimat TU